Familie Kornalijnslijper
Dit is het huis van de joodse familie Kornalijnslijper uit Enkhuizen. Het is vrijdagmiddag en dus tijd voor de wekelijkse Sjabbat-viering. Ga je mee naar binnen?
In de woonkamer vertelt moeder Naatje dat over een paar uur de sjabbes – de joodse rustdag – begint. Werken, koken, afwassen of zelfs maar een WC-papiertje afscheuren zijn dan niet meer toegestaan. Het gezin moet nu dus even doorwerken om straks te kunnen genieten van de sjabbatrust.
Levie had een drukke dag in zijn fietsenwerkplaats. Dankzij zijn werk voor de Enkhuizers, voelt Levie zich een echte Enkhuizer. Maar wel een Joodse Enkhuizer natuurlijk. Vooral op vrijdag!
Moeder Naatje en dochter Dina praten over de buurvrouw die vroeg wat ‘koosjer’ eten betekent. En waarom zij aparte keukens hebben voor vlees en zuivel.
Kaarsen worden aangestoken, Naatje spreekt de kinderzegen uit. Daarna zegent zij het licht van de kaarsen en wensen moeder en dochter elkaar een ‘goed sjabbes’.
Levie en de jongens komen binnen en Levie vertelt over de bijeenkomst in de sjoel. Salomon bereidt in de bedstede zijn Barmitswe voor; over een week wordt hij dertien en dan moet hij teksten uit de Thora voorlezen én melodie houden. Dat valt nog niet mee! Daarna mag hij eindelijk op zolder slapen, wég bij zijn kleine broertje.
Meijer is blij dat hij die teksten nog niet hoeft te kennen; hij voetbalt liever. Maar nu heeft hij trek in Naatjes boterkoek voor ná de sjabbesmaaltijd en hij kent de verstopplek in de linnenkast…
Dan is het eten klaar. Naatje zingt het Sjalom Aleichem en Levie vult de kiddoesjbeker, zegent deze en geeft ‘m door. Als de maaltijd wordt geserveerd, zingt de familie een sjabbatlied.
Naatje bedankt jou voor je komst en nodigt je uit nog even een kijkje te nemen in de keuken, waar eten staat te pruttelen dat heerlijk geurt.
This is the house of the Kornalijnslijpers, a Jewish family living in Enkhuizen. It is Friday afternoon which means It is time for the weekly celebration of Shabbat. Would you like to come in?
In the living room, mother Naatje announces that in a few hours Shabbos, the Jewish rest day will begin, after which working, cooking, washing dishes or even tearing off a piece of toilet paper are no longer allowed. Time for all to finish the work they are doing to enjoy the Shabbat rest.
Father Levie had a busy day in his bicycle repair shop. Knowing that many people in Enkhuizen make use of his services makes him feel like a real ‘Enkhuizer’– but then a Jewish one, especially on a Friday!
Mother Naatje and her daughter Dina are talking about the woman next door who asked what the term kosher means. And why they have separate kitchens for meat and dairy.
After first lighting the candles, Naatje performs the children's blessing ritual. Then she blesses the light of the candles, after which mother and daughter wish each other ‘a blessed Shabbos’.
Enter father Levie and the boys. Levie tells the others about the service at the sjoel or synagogue. In his box bed Salomon is preparing for his bar mitzvah, the Jewish coming-of-age ritual, which is due next week when he will be thirteen and for which he is supposed to chant texts from the Thora without losing the melody. Not exactly a piece of cake! After that he will finally be allowed to move upstairs and sleep in the attic, away from his little brother at last!
Meijer is glad that he doesn’t have to know the texts by heart yet; he would much rather play football, anyway. But now he is looking forward to having a secret piece of butter biscuit, which he knows mother Naatje keeps hidden in the linen cabinet to be served after the Shabbat meal …
Then dinner is ready. Mother Naatje sings Shalom Aleichem, a welcoming phrase meaning ‘peace be with you’ and father Levie fills the Kiddush goblet and passes it round. When the meal is served, the whole family sings a Shabbat song.
Naatje thanks you for coming and invites you to take a look in the kitchen, from where delicious smells of simmering food are already wafting towards you.
Dies ist das Haus der jüdischen Familie Kornalijnslijper aus Enkhuizen. Es ist Freitagmittag, also Zeit für die wöchentliche Sabbatfeier. Kommen Sie auch herein?
Im Wohnzimmer erzählt Mutter Naatje, dass der Schabbes – der jüdische Ruhetag – in ein paar Stunden beginnt. Arbeiten, Kochen, Abwaschen oder einfach nur ein Stück Toilettenpapier abreißen, ist dann nicht mehr erlaubt. Die Familie muss deshalb jetzt noch durcharbeiten, damit sie gleich von der Sabbatruhe genießen kann.
Levie hatte in seiner Fahrradwerkstatt einen anstrengenden Tag. Seine Arbeit für die Enkhuizener Bewohner gibt Levie das Gefühl, voll und ganz mit dazuzugehören. Selbstverständlich als jüdischer Enkhuizener. Vor allem freitags!
Mutter Naatje und Tochter Dina reden über die Nachbarin, die wissen wollte, was „koscheres“ Essen bedeutet. Und weshalb sie für Fleisch und Molkereiprodukte verschiedene Küchen haben.
Die Kerzen werden angezündet. Naatje spricht den Kindersegen aus. Danach segnet sie das Licht der Kerzen und Mutter und Tochter wünschen einander einen „guten Schabbes“.
Levie und die Jungen kommen herein und Levie erzählt über das Beisammensein in der Synagoge. Salomon bereitet im Alkoven seinen Bar Mizwa vor; in einer Woche wird er dreizehn Jahre alt und dann muss er Texte aus der Tora mit einer speziellen Melodie vortragen. Das ist gar nicht so einfach! Danach darf er endlich auf dem Dachboden schlafen, nicht mehr bei seinem kleinen Bruder.
Meijer ist froh, dass er diese Texte noch nicht zu kennen braucht; er spielt lieber Fußball. Jetzt hat er aber Lust auf Naatjes Butterkuchen für nach dem Schabbes-Essen und er kennt den Versteckplatz im Wäscheschrank ...
Dann ist das Essen fertig. Naatje singt das Schalom aleichem und Levie füllt einen Becher mit Wein, spricht über ihm den Segensspruch Kiddusch aus und reicht ihn weiter. Als die Mahlzeit serviert wird, singt die Familie ein Sabbatlied.
Naatje bedankt sich bei Ihnen dafür, dass Sie vorbeigeschaut haben, und lädt Sie dazu ein, sich noch kurz in der Küche umzuschauen, wo das herrlich duftende Essen brutzelt.